۱۶ آذر ۱۳۹۸

رهبر معظّم انقلاب: علاج برون رفت از مشکلات کشور «اقتصاد مقاومتی» است.

شناسه خبر: ۶۶۳۲۹ ۰۹ مهر ۱۳۹۷ - ۰۹:۳۷ دسته : صنعت بانکرینگ, گزارش تحلیلی, نفت و انرژی کارشناس: مرتضی قربانی
۰

بررسی ها نشان می دهد توسعه صنعت بانکرینگ در کشور علاوه بر متنوع کردن کانال های فروش فرآورده های نفتی، زمینه را برای ایفای نقش استراتژیک جمهوری اسلامی ایران فراهم کرده و با جذب سرمایه گذاری در مناطق جنوبی، امکان افزایش درآمدهای ارزی تا ۱۰ میلیارد دلار و ایجاد اشتغال ۷۰ هزار نفری را فراهم می کند.

به گزارش مقاومتی نیوز بیش از ۷۰ درصد از حمل و نقل تجاری در جهان از راه دریا صورت می گیرد و برای کشوری که حدود ۱۸۰۰ کیلومتر ساحل مشرف به دومین گلوگاه اقتصادی جهان پس از کانال سوئز یعنی تنگه هرمز دارد، استفاده از پتانسیل موجود برای بهره برداری اقتصادی و سیاسی اهمیت دارد.

چنانکه آمارها نشان می دهد، در هر ۱۲ دقیقه یک کشتی از تنگه هرمز عبور می کند و در مجموع سالانه بیش از ۴۳ هزار شناور در خلیج فارس و دریای عمان در حال حرکت است. این وضعیت بیانگر آن است که ظرفیت توسعه صنعت بانکرینگ و سوخت رسانی به کشتی ها از این مسیر، صرفه اقتصادی قابل توجهی خواهد داشت.

موقعیت ژئوپلیتیک ایران در منطقه و دسترسی به آب های آزاد و آبراه های بین المللی که در خلیج فارس و تنگه هرمز قرار دارد، آنگونه که در نقشه مشخص است نشان می دهد که از لحاظ جغرافیایی نیز چربش توسعه صنعت بانکرینگ به سمت ایران است.

ضرورت و اهمیت صنعت بانکرینگ

منطقه خلیج‌فارس ۴۷.۹ درصد ذخایر اثبات‌شده نفت خام دنیا را دارا بوده و ۳۲.۲ درصد از تولید نفت خام دنیا در سال ۲۰۱۳، در این منطقه انجام شده است. همچنین ۳۴.۹ درصد صادرات نفت خام دنیا از این ناحیه انجام می‌گیرد که انتقال این حجم عظیم مواد نفتی و فرآورده‌های حاصل از آن، نیازمند عبور و مرور گسترده کشتی‌های غول‌پیکر و قاره‌پیمای نفتی است که به دلیل پیمایش مسافت‌های طولانی و حجم بزرگ خود، نیازمند بنادر قوی در عرصه صنعت بانکرینگ است.

از سوی دیگر، به دلیل نبود راه آبی به مناطق آسیای مرکزی و منطقه خاورمیانه، خلیج‌فارس موقعیتی ترانزیتی پیدا کرده است که این موضوع سبب عبور و مرور گسترده کشتی‌های تجاری از نقاط مختلف دنیا به این منطقه می‌شود.

طبق برآوردها، حمل و نقل هر واحد کانتینر از مسیر کریدور شمال-جنوب حدود ۳۰ درصد ارزان تر بوده و ایران در قلب این کریدور قرار گرفته است.

تمامی این موضوعات نشان‌دهنده آن است که منطقه خلیج‌فارس يكی از مناطق مستعد برای صنعت بانکرینگ به شمار می‌رود؛ چراکه کشتی‌های نفت‌کش و تجاری بسیاری بدین سبب به این منطقه مراجعه می‌نمایند. لذا کشورهایی که در این منطقه دارای مرز آبی مناسبی برای راه‌اندازی این صنعت بوده‌اند، کمابیش به فعالیت در این صنعت مشغول شده‌اند. ازاین‌رو در منطقه خاورمیانه، تنها کشورهای حوزه خلیج‌فارس (امارات متحده عربی، عربستان سعودی، ایران، قطر، کویت، بحرین، عراق، عمان و یمن) امکان فعالیت در این عرصه را دارند.

سايت بانكر ايندكس، به‌عنوان يكی از منابع اطلاع‌رسانی صنعت بانكرينگ دنيا، بنادر عدن يمن، سلاله عمان، بندرعباس ايران، دمّام، جده، رس تنورا و يانبو عربستان، دبی، خورفكان و شارجه امارات متحده عربی را به عنوان بنادر مهم منطقه خلیج‌فارس در امر بانکرینگ معرفی می‌نماید.

با این وجود، ۷۳ درصد از کل حجم عملیاتی ۶۴۶ هزار بشکه در روز برای بانکرینگ، متعلق به دو کشور عربستان و امارات متحده عربی است. ایران در رده سوم بوده و پس از آن نیز، کشورهای قطر و کویت، حجم قابل قبولی را در اختیار دارند. این در حالی است که شرایط ایران برای فعالیت گسترده در صنعت بانکرینگ بسیار بهتر از این کشورهاست.

۵ مزیت توسعه صنعت بانکرینگ برای کشور

صنعت بانکرینگ باعث متنوع شدن کانال‌های فروش فرآورده‌های نفتی در ايران شده و از اين رو، سبب مقاوم سازی اقتصاد كشور می‌شود. دیگر اینکه اهرم قدرتي در دست ايران برای مقابله با تهديدات جهاني خواهد بود؛ چراكه شکل‌گیری اين صنعت، هم انبار گسترده‌ای از نفت و فراورده‌های آن در كشور ايجاد می‌نماید که این ذخایر در مدیریت تقاضای بازار داخل و منطقه نقش مهمی ایفا خواهد کرد و هم به فرض سهم بالای ایران در این صنعت، امكان اعمال تحريم و يا ساير فشارها از سوی سايرين بر ايران کاهش پیدا می‌کند.

به عنوان مزیتی دیگر، از طریق صنعت بانکرینگ امکان ارزآوری و تنوع در کانال‌های تحصیل ارز برای ایران فراهم است.

متنوع شدن کانال‌های فروش فرآورده‌های نفتی و توزیع مويرگی

از آن جا كه نفت و فرآورده‌های آن عمده صادرات كشور را تشكيل می‌دهند، ارزآوری، تأمین مالی دولت و بسياري ديگر از پارامترهای اساسی كشور وابسته به اين بخش می‌باشد. لذا در كنار تلاش‌هایی كه برای ايجاد اقلام عمده صادراتی جديد (همچون صادرات گاز و ميعانات گازی، مواد معدنی و …) انجام می‌گیرد، لازم است کانال‌های فروش نفت و فرآورده‌های نفتی نيز متنوع شود تا آسیب‌پذیری كشور از این مسیر كاهش يابد.

در اين راستا، صنعت بانكرينگ می‌تواند به‌عنوان يكی از شیوه‌های فروش فرآورده‌های نفتی همچون نفت كوره، نفت گاز و … مورد توجه بيشتری قرار گيرد. با توسعه صنعت بانکرینگ، انبار عظیمی از انواع سوخت‌ها در کشور به وجود خواهد آمد. همچنین، پالایشگاه‌های بسیاری در مناطق جنوبی ایجاد خواهند شد تا بتوانند سوخت مورد نیاز را به‌سرعت و با مشخصات موردنیاز مشتری تأمین نمایند.

اين امر موجب كاهش صادرات نفت خام از طريق فرآوری نفت خام و تبديل آن به فرآورده‌های مورد استفاده به‌عنوان سوخت كشتی خواهد شد.

همچنین زمانی كه پخش، نگهداری، تأمین سوخت و بسياری از امور مربوط به بانكرينگ به وسيله شرکت‌های داخلی انجام شود، تمام سود حاصل از اين فرآيند به داخل كشور برمی‌گردد. از آنجايي كه تمام شرکت‌های سوخت‌رسان داخلی هستند، بی‌شک به جای دلار، ریال خرج می‌شود و حتی مالياتی هم كه داده می‌شود، سرانجام به سيستم مالی كشور می‌رسد.

ارتقای اعتبار سیاسی و اقتصادی و ایفای نقش استراتژیک

عمليات بانكرينگ علاوه بر درآمدزايd اقتصادي، موجب تقویت حاكميت ايران بر منطقه خلیج‌فارس می‌شود و از این طریق بنادر ايران از اهميت ویژه‌ای برخوردار خواهند شد؛ در واقع با توسعه صنعت بانکرینگ، می‌توان بنادر جنوبی ایران را به هاب دریایی منطقه مبدل نمود و درآمدزایی بسیاری برای کشور خلق کرد و نقش استراتژیک ایران در منطقه را افزایش داد.

همچنین با شکل‌گیری چنین نقشی برای بنادر ایران، اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی نظیر تحریم‌ها نیز به‌سادگی گذشته نخواهد بود و از این طریق، قدرت حاکمیتی ایران افزایش خواهد یافت.

منبعی ارزآور با ارزش‌افزوده چشمگیر

ايران از ظرفيت توزيع و فروش بيش از ۶ ميليون تن سوخت مورد نياز شناورها در كشور برخوردار است. اختلاف قيمت بانكر (خرده‌فروشی) با كارگو (عمده‌فروشی)، بسته به بازار، بين ۱۵ تا ۲۰ دلار است.

محاسبات نشان می‌دهد چنانچه ایران می‌توانست بر اساس اهداف طرح جامع بانکرینگ، تا سال ۱۳۹۳ در حدود ۵۰ درصد از سهم بانکرینگ خلیج‌فارس را در اختیار داشته باشد، ارزآوری این صنعت به بیش از ۱۰ میلیارد دلار می‌رسید. با این وجود تنها ۲۰ درصد از این مقدار محقق شده است.

جذب سرمایه‌گذاری در مناطق جنوبی ایران

در صورت شکل‌گیری درست صنعت بانکرینگ، بسیاری از شرکت‌ها مایل خواهند بود برای کسب سود، به سرمایه‌گذاری در این زمینه اقدام کنند که از این طریق، موجبات رشد و توسعه مناطق ساحلی و به‌ویژه جنوب کشور فراهم می‌گردد.

۷۰ هزار شغل با تنوع بیش از ۳۰ حرفه

به عقیده کارشناسان صنعت بانکرینگ، به ازای هر ۵۰ هزار تن سوخت موردنیاز كه يك كشتی در بندر امام دريافت می‌کند، حداكثر دو نفر نيروی انسانی درگيرند، اما برای انتقال همان ميزان سوخت در بانكرينگ، حداقل ۴۰ نفر نيروی انسانی موردنیاز است كه بسياری از آن‌ها می‌توانند بومی و از نيروهای جوان متخصص داخلی باشند.

از سوی دیگر در دفاتر شرکت‌های بانکرینگ، افراد متخصصی نیاز هستند تا بتوانند به انجام امور پشتیبانی بپردازند. لذا پیش‌بینی می‌شود که چنانچه اجرای عمليات سوخت‌رسانی به کشتی‌ها به‌طور جدی پیگیری شود، برای ۷۰ هزار نفر، اشتغال مستقيم و غيرمستقيم ايجاد خواهد شد.

همچنین تردد مالكان کشتی‌ها به بنادر ايران، موجب توسعه فعالیت‌های جانبی و افزایش اشتغال از این محل نیز خواهد شد. مطالعات نشان می‌دهد كه راه‌اندازی و توسعه صنعت بانكرينگ می‌تواند به ایجاد ۳۰ تا ۳۷ نوع شغل مرتبط با امور خدماتی كشتيرانی و كارهای تخصصی جانبی منجر شود.

انتهای پیام/ نفت و انرژی



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.