۰۵ آذر ۱۳۹۹

رهبر معظّم انقلاب: علاج برون رفت از مشکلات کشور «اقتصاد مقاومتی» است.

شناسه خبر: ۴۸۴۷۲ ۱۵ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۱:۰۱ دسته : پیشرفت های کشور, فرهنگ و گفتمان, گزارش تحلیلی کارشناس: صادق احمدی
۲

از دهه ۷۰ مطالعه سلول‌های بنیادی در کشور شروع شد و در یک بازه ۲۰ ساله به پیشرفت های قابل توجهی دست یافت؛ تا جایی که جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر، جایگاه سومین کشور جهان در استفاده کاربردی از این دانش را داراست.

به گزارش مقاومتی نیوز ایران سومین کشور استخراج‌کننده سلول‌های بنیادی از پالپ (مغز) دندان‌های شیری می‌باشد و این کار هم اکنون تنها در کشورهایی چون آمریکا و ژاپن در حال انجام است.

از دهه هفتاد مطالعه بر روی سلول‌های بنیادی در ایران شروع شد و امروز با پیشرفت های خیره‌کننده‌ای که در این حوزه به وجود آمده است، کشور ایران یکی از مراجع درمانی بیماری‌های صعب‌العلاج می‌باشد.

اهمیت سلول‌های بنیادی

به وجود آمدن یک انسان از ۱۶ عدد سلول بنیادی شروع می‌شود و لذا اهمیت سلول‌های بنیادی در این است که توانایی تشکیل یک انسان کامل را دارد؛ کشف سلول‌های بنیادی همانند کشف ژن یا دی ان ای توانست تحول عظیمی در دنیا ایجاد کند و امروزه بسیاری از بیماری‌های کبدی، قلبی و بالأخص بیماری‌های خونی صرفاً توسط سلول‌های بنیادی درمان می‌شوند. همچنین به اعتقاد دانشمندان در ۲۰ سال آینده حدود ۸۰ درصد بیماری‌ها از طریق پیوند سلول‌های بنیادین درمان می‌شوند و ازاین‌رو توجه به سلول‌های بنیادی در کشور ضروری است.

قدمت کشف سلول‌های بنیادی در دنیا برابر با ۴۵ سال است و سلول‌های بنیادی برای اولین بار در ۱۹۷۰ میلادی از سلول‌های سرطان  خون و در سال ۱۹۹۸ از سلول‌های جنینی از انسان جداسازی شد.

سلول‌های بنیادی چه هستند و چگونه عمل می‌کنند؟

سلول‌های بنیادی یا STEM CELLS به سلول‌های چند پتانسیلی مغز استخوان گفته می‌شود كه توانایی تبدیل به انواع سلول‌های خونی را دارند. توانایی تبدیل این سلول‌ها به انواع سلول‌های خونی، توجه دانشمندان و پژوهشگران را به‌طرف تبدیل این سلول‌ها به سایر سلول‌های تخصص‌یافته‌ی بافت‌های دیگر معطوف داشت.

در کلیه‌ی بافت‌های بدن نوعی از سلول‌های بنیادی یافت می‌شود كه توانایی تبدیل به سلول‌های تخصص‌یافته‌ی همان بافت را دارند و در موقع اختلال بافتی، دست‌به‌کار شده و تكثیر پیدا می‌کنند و به دلیل داشتن همین توانایی به آن‌ها «سلول بنیادی» می‌گویند.

سلول‌های بنیادی اصولاً سلول‌های تخصصی نشده‌ای هستند كه با دو مشخصه مهم از دیگر سلول‌ها تفكیك می‌شوند: اول توانایی تكثیر و افزایش تعداد برای مدت طولانی را دارند. دوم اینکه پس از دریافت پیام‌های شیمیایی معین می‌توانند تمایز حاصل كنند یا به سلول‌های تخصص‌یافته‌ای با عملكردهای خاص، مثل سلول قلبی یا عصبی تبدیل شوند.

عملكرد این سلول‌ها در بدن این است كه در هنگام اختلال و بیماری، تكثیر می‌شوند و سلول‌های جدیدی به بافت ارائه می‌کنند كه اساس سلول درمانی را تشكیل می‌دهد.

پژوهش سلول‌های بنیادی در ایران

ظهور علم سلول‌های بنیادی در کشورهای دیگر مربوط به  قبل از انقلاب است و در این زمان هنوز در کشور ما به این موضوع پرداخته نشده بود.

تقریباً از دهه هفتاد به‌طور هم‌زمان در ۴ مرکز دانشگاهی به موضوع سلول‌های بنیادی در کشور پرداخته شد؛ دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشگاه رویان، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه تهران از جمله مراکزی بودند که از همان دهه درزمینه سلول‌های بنیادی مطالعه و تحقیق خود را آغاز کردند. این باعث شد که هم‌زمان با کشورهای دیگر گام‌به‌گام پیشرفت کنیم.

اکنون باوجوداینکه بعد از انقلاب و کمتر از ۲۰ سال است که مبحث سلول‌های بنیادی مورد مطالعه قرارگرفته، اما پیشرفت خوبی در زمینه تحقیقاتی و درمانی این حوزه حاصل‌شده است.

پیگیری جدی‌تر سلول‌های بنیادی توسط پژوهشگاه رویان

پژوهشگاه رویان هشتم خردادماه سال ۱۳۷۰ به‌عنوان مرکز جراحی محدود با هدف ارائه خدمات درمانی به زوج‏‌های نابارور و پژوهش و آموزش درزمینه علوم باروری و ناباروری توسط زنده‌یاد دكتر سعيد كاظمي آشتياني و گروهی از پژوهشگران و همکارانش در جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران تأسیس شد.

پژوهشگاه رویان در سال‏های ۱۳۷۷ و ۱۳۸۷ به ترتیب مجوز مراکز تحقیقات علوم سلولی و مرکز تحقیقات پزشکی تولیدمثل را از شورای گسترش دانشگاه‏های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دریافت کرد و آبان ماه ۱۳۸۸ شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با ارتقای آن از پژوهشکده به پژوهشگاه رویان موافقت کرد.

ثبت و کار این پژوهشگاه برکات اقتصادی فراوانی داشت و علاوه بر اینکه بسیاری از بیماران صعب‌العلاج ایرانی قابلیت درمان در داخل کشور را پیدا کردند، از خروج ارزی بیماران ایرانی جلوگیری نمود و با مراجعه توریست های درمانی به ایران عواید ارزی بسیاری برای کشور داشته است.

افتخارات پژوهشگاه رویان در سلول‌های بنیادی

پژوهشگاه رویان در زمینه سلول‌های بنیادی تاکنون موفقیت‌های زیادی را به نام خود ثبت کرده است. از جمله این‌ها می‌توان موارد زیر را برشمرد:

  • استفاده از سلول‌های بنیادی برای ترمیم ضایعات قلبی ناشی از سکته برای نخستین بار در کشور
  • استفاده از سلول‌های بنیادی برای ترمیم ضایعات قرنیه چشم برای نخستین بار در کشور
  • تأسیس نخستین بانک خصوصی خون بند ناف نوزادان
  • تولد نخستین حیوان شبیه‌سازی‌شده خاورمیانه (رویانا)
  • تولد دو گوساله و سه بزغاله شبیه‌سازی‌شده
  • تولید سلول‌های بنیادی پرتوان القایی انسانی

جایگاه بین‌المللی ایران در سلول‌های بنیادی

ایران سومین کشور در زمینه استخراج سلول‌های بنیادی از پالپ (مغز) دندان‌های شیری می‌باشد و این کار تنها در کشورهایی چون آمریکا و ژاپن در حال انجام است. همچنین به گفته رئیس پژوهشکده خون و سرطان، ایران جزو یک درصد کشورهای دنیاست که به توانمندی پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز دست‌یافته است.

طبق آمار جهانی اسکوپوس در سال ۲۰۱۵، ایران  رتبه ۱۵ را در زمینه تولید علم سلول‌های بنیادی در دنیا به خود اختصاص داده است. ایران در سال ۲۰۱۲ رتبه ۲۳، در سال ۲۰۱۳ رتبه ۲۲، در سال ۲۰۱۴ رتبه ۱۷ و سال ۲۰۱۵ رتبه پانزدهم را در این زمینه کسب کرده است.

در حال حاضر ترکیه، عربستان، فلسطین اشغالی، روسیه  و برخی از کشورهای اروپایی مانند سوئد و اتریش بعد از ایران از نظر تولید علمی در این حوزه قرار دارند. همچنین تنها ۴ کشور آسیایی ژاپن، کره جنوبی، چین و هند از ایران جلوتر هستند.

  1. سلام و خسته نباشید
    ممنون از مطلب مفیدتان

    بابت تیتر مطلب انتقاد دارم. تیتر کلی زده شده در حالی که رتبه سوم مربوط به پالپ دندان است.
    خواهشا رعایت کنید

    ۰۲
  2. سلام روزتون بخیر
    ببخشید ممکنه درباره پیوند مغز استخوان در بیماران داسی شکل ۱۸ سال به بالا تو ضیح بدی؟که این پیوند چگونه و به چه علت انجام میشه

    ۰۰


جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.