۰۵ آذر ۱۳۹۹

رهبر معظّم انقلاب: علاج برون رفت از مشکلات کشور «اقتصاد مقاومتی» است.

شناسه خبر: ۱۱۲۸۹۸ ۲۹ مهر ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۰ دسته : دولت و حاکمیت, صندوق‌های بازنشستگی, گزارش تحلیلی کارشناس: محمد مهدی تاجیک
۰

براساس طرح پژوهشی انجام شده توسط موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، اجرای قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیان‌آور تا سال ۹۸، حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان برای این سازمان هزینه داشته است. در سال ۹۴ با اصلاح قوانین مربوط به این مشاغل، بخش قابل توجهی از هزینه‌ها کاهش یافته است و می‌توان امیدوار بود با ادامه اصلاح نحوه تعریف و شمول این مشاغل، سیر نزولی هزینه مشاغل سخت و زیان‌آور ادامه یابد.

به گزارش مقاومتی نیوز عوامل مختلفی در سال‌های گذشته باعث افزایش هزینه‌های صندوق‌های بازنشستگی و در نهایت ناپایداری این صندوق‌ها شده‌است. یکی از این عوامل، تحمیل برخی قوانین ناظر به بیمه‌شدگان در این صندوق‌ها است. شاید بتوان مهم‌ترین این قوانین را قوانین ناظر به مشاغل سخت و زیان آور دانست.

چه مشاغلی سخت و زیان آور هستند؟

براساس تعریف قانون تامین اجتماعی، کارهای سخت و زیان آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد باشد و در اثر اشتغال کارگر، تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت های طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد و بتوان با به کارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره، صفت سخت و زیان آور بودن را از آن مشاغل کاهش داد یا حذف نمود. [۱]

قوانین ناظر به مشاغل سخت و زیان‌آور

کارکنان مشاغل سخت و زیان‌آور براساس دو قانون مختلف بازنشسته می‌شوند. افرادی که دارای ۲۰ سال سابقه کار متوالی یا ۲۵ سال سابقه کار متناوب در مشاغل سخت و زیان‌آور باشند، براساس قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی قانون تامین اجتماعی بازنشسته می‌شوند.

اما افرادی که دارای این میزان سابقه کار در مشاغل سخت و زیان‎آور نباشند نیز می‌توانند براساس استفساریه مجلس از شورای نگهبان (قانون تفسیر جزء (۱) بند (ب) تبصره ۲ ماده ۷۶) از مزایای مشاغل سخت و زیان‌آور بهره‌مند شوند. بر این اساس هر سال سابقه کار این افراد در مشاغل سخت و زیان‌آور معادل ۱.۵ سال در نظر گرفته می‌شود.

جمعیت بازنشستگان مشاغل سخت و زیان آور

جمعیت کل بازنشستگان مشاغل سخت و زیان‌آور در سال ۹۷، ۳۶۹ هزار نفر است که از این میان ۹۷.۷ درصد را مردان و ۲.۳ درصد را زنان تشکیل می‌دهند. از این میان ۲۲۷ هزار نفر با داشتن ۲۰ سال سابقه متوالی یا ۲۵ سال متناوب، براساس قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی قانون تامین اجتماعی بازنشسته شده و ۱۴۱ هزار نفر نیز از سوابق ارفاقی مطابق استفساریه قانون مذکور بهره مند شده اند.

افزایش هزینه‌های تامین اجتماعی در پی اجرای قانون مشاغل سخت و زیان‌آور

بازنشستگی پیش از موعد عده قابل توجهی از شاغلان تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی به عنوان مشاغل سخت و زیان آور از ابتدای دهه ۸۰ تاکنون، بار مالی قابل توجهی برای این سازمان داشته‎است.

براساس قانون مشاغل سخت و زیان‌آور، سال‌های بیمه‌پردازی بخشی از شاغلان کاهش می‌یابد و از طرفی، همین افراد بازنشسته می‌شوند و از سازمان تامین اجتماعی مستمری دریافت می‌نمایند. اگرچه حق بیمه پرداختی مشاغل سخت و زیان‌آور (سهم کارفرما) به میزان ۴ درصد بیشتر از مشاغل عادی است، اما در مجموع، این مشاغل بار مالی بسیار بیشتری نسبت به بیمه‌شدگان عادی دارد.

۱۸ هزار میلیارد تومان هزینه مشاغل سخت و زیان‌آور تا سال ۹۸

براساس محاسبات موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، بار مالی قانون بازنشستگی پیش از موعد مشاغل سخت و زیان‌آور از سال ۸۱ تا ۹۸، حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان بوده‌است.

همچنین بررسی دقیق‌تر هزینه سالانه مشاغل سخت و زیان‌آور برای این سازمان، نشان می‌دهد که بیشترین هزینه تحمیل شده به علت مشاغل سخت و زیان‌آور به تامین اجتماعی، بیش از ۲۱۰۰ میلیارد تومان بوده‌است. این هزینه در سال ۹۴ و ۹۵ برای این سازمان ایجاد شده‌است.[۲]

در نمودار زیر هزینه سالانه مشاغل سخت و زیان آور برای سازمان تأمین اجتماعی از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۸ نشان داده شده است.

لزوم انجام اصلاحات در نحوه تعریف مشاغل سخت و زیان آور

همچنین، چنان که مشهود است، در پی اصلاح قوانین مشاغل سخت و زیان آور در سال ۹۴ و تعریف عناوین ۱۱۰ شغل سخت و زیان‌آور، هزینه این مشاغل سیر نزولی یافته‌است.

اگرچه هنوز هم مشاغلی همچون موزعان و نامه رسانان شرکت پست جمهوری اسلامی ایران و خبرنگاران جزو مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب می‌شوند.

با ادامه اصلاحات در نحوه تعریف مشاغل سخت و زیان‌آور و شمول مشاغل مختلف، می‌توان امیدوار بود هزینه مشاغل سخت و زیان‌آور برای تامین اجتماعی کاهش یابد و گامی مثبت در راستای پایدارسازی منابع این سازمان برداشته شود.

پینوشت:

[۱] قانون تامین اجتماعی، بند الف قانون اصلاح تبصره ۲ الحاقی ماده ۷۶ مصوب ۱۴/۷/۱۳۸۰

[۲]طرح پژوهشی موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی در مورد مشاغل سخت و زیان‌آور؛ فصلنامه تامین اجتماعی، شماره ۵۰، زمستان ۹۷ plink.ir/Z8bkR

انتهای پیام/ دولت و حاکمیت



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.