۱۱ فروردین ۱۳۹۹

رهبر معظّم انقلاب: علاج برون رفت از مشکلات کشور «اقتصاد مقاومتی» است.

شناسه خبر: ۱۰۱۹۵۳ ۰۱ آبان ۱۳۹۸ - ۰۹:۰۳ دسته : دولت و حاکمیت, گزارش تحلیلی کارشناس: میثم یوسفی
۰

با وجود نگاه افراطی که در میان عموم نسبت به کارکرد شرکت­‌های دولتی و حاکمیتی وجود دارد، این شرکت­‌ها در بسیاری از کشور­ها محرک رشد و توسعه اقتصادی هستند. استفاده صحیح از این ابزار به دولت­‌ها اجازه می­‌دهد در بخش‌­هایی که از لحاظ سیاسی و اقتصادی برای کشور راهبردی است، سرمایه­‌گذاری کنند و مسیر را برای توسعه در آن هموار نمایند.

به گزارش مقاومتی نیوز با وجود این که شرکت‌ های دولتی و حاکمیتی[۱] در اذهان عمومی تا حدی ناکارآمد شناخته می‌­شوند، اما این شرکت‌ها هم­چنان نقش پررنگی را در اقتصاد کشور­ها ایفا می­‌کنند و نمی‌­توان آن را نادیده گرفت.

شرکت‌­­ های دولتی و حاکمیتی نهاد­هایی هستند که به نمایندگی از دولت فعالیت‌­های اقتصادی انجام می‌دهند؛ این شرکت‌­ها  نقش ستون فقرات بدن را برای کشور­ها ایفا می­‌کنند و بسیاری از کشور­ها از این شرکت‌­ها برای توسعه زیر ساخت‌­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود بهره می­‌گیرند. در صورت استفاده صحیح از این ابزار حاکمیتی می‌­توان به تسریع توسعه و پیشرفت اقتصادی در کشور­ها کمک کرد.

چه شرکت‌­هایی را دولتی و حاکمیتی می­‌نامیم؟

شرکت دولتی و حاکمیتی، شخصیت حقوقی ایجاد شده توسط دولت یا به طور کلی حاکمیت است که با هدف انجام فعالیت‌های اقتصادی راه‌اندازی شده‌ است. این شرکت یا موسسه می‌تواند بطور کامل یا جزئی در مالکیت دولت یا حاکمیت بوده و نوعا برای مشارکت در فعالیت‌­های معینی اختصاص داده ­شود.

شرکت‌­های دولتی و حاکمیتی نباید با شرکت­‌هایی که سهام آنها متعلق به یک سازمان دولتی است، اشتباه گرفته شود؛ گاهی شرکت­‌های دولتی را از آن دسته موسسات دولتی که منحصرا به فعالیت­‌های غیر اقتصادی می‌­پردازند، تفکیک می‌­­نمایند.

شرکت‌­های دولتی معمولاً مجاز به شرکت در فعالیت­‌های خاصی هستند. نمونه‌­های بسیار زیادی از این شرکت‌­ها در سراسر جهان وجود دارد فَنی مِی[۲] یا انجمن ملی فدرال وام و فردی مک[۳] یا کمپانی فدرال وام‌های مسکن، نمونه‌ه­ایی از این شرکت‌­ها هستند که توسط دولت ایالات متحده آمریکا پشتیبانی می‌­شوند.

نقش شرکت‌­های دولتی و حاکمیتی در اقتصاد

در اکثر کشور­هایی که دارای منابع غنی هستند، معمولا حاکمیت، مالک بخش عظیمی از معادن و نفت و گاز کشور است و اجازه بهره‌برداری از این منابع، توسط مجوزهای عملیاتی به شرکت‌­های دولتی داده می‌­شود. این مجوز­ها به شرکت‌­های دولتی اجازه می‌­دهد تا با استفاده از قرارداد­های مشارکت در تولید با سایر نهاد­ها از این منابع بهره‌­برداری کرده و برای دولت درآمد ایجاد کنند.

در سال ۲۰۱۲، صندوق بین المللی پول گزارش داد كه حدود ۸۰ درصد از ذخایر نفتی جهان توسط شرکت‌های دولتی کنترل می‌شوند و ۱۵ الی ۲۰ درصد از شرکت­های بزرگ نفتی متعلق به دولت است. باید توجه داشت که نقش شرکت­‌های دولتی محدود به این گونه فعالیت­‌ها نیست؛­ اما شرکت‌­های دولتی حضور پررنگ­‌تری را در این بخش‌­ها دارند که این به معنی عدم حضور آن­ها در سایر بخش‌­ها نیست.

نمونه‌هایی از شرکت‌های دولتی در سرتاسر جهان

در ایالات متحده آمریکا شرکت‌های وام مسکن، فردی مک و فنی می، شناخته شده‌ترین SOE ها برای شهروندان هستند. اما SOE ها محدود به پرداخت وام نمی­شوند.

در چین، هتل جین جیانگ متعلق به دولت شانگهای است و توسط دولت اداره می‌شود. در آفریقای جنوبی شركت برق دولتي آفريقاي جنوبي (اسكوم[۴])  یکی از ۱۱ شرکت بزرگ جهان و یک SOE در آفریقای جنوبی است. بسیاری از سیستم‌های حمل و نقل عمومی، و همچنین خدمات پستی و برخی عملیات استخراج معادن توسط SOEها انجام می‌­شود.

آیا شرکت‌های دولتی حتما باید سودده باشند؟

حتی اگر بعضی از شرکت­‌های دولتی و حاکمیتی سودده باشند، نمی‌­توان این موضوع را به تمام شرکت‌­های دولتی تعمیم داد. بعضی از شرکت­‌های دولتی و حاکمیتی که از اهمیت عملکردی برای دولت برخوردار هستند، ممکن است مجاز به ورشکستگی باشند.

حتی ممکن است برخی از شرکت­‌های دولتی و حاکمیتی، به ویژه آن شرکت‌­هایی که به عنوان زیرساخت‌­های حیاتی برای کشور شناخته می‌­شوند، برای ادامه عملیات خود، از دولت بودجه اختصاصی دریافت کنند. در این موارد، شرکت­های دولتی بجای تولید درآمد برای دولت، هزینه‌زا نیز هستند؛ اما کارکردهایی دارند که به هزینه آنها ارزش دارد.

شرکت­‌های دولتی و حاکمیتی و توسعه اقتصادی

شرکت‌های دولتی و حاکمیتی ستون فقرات بسیاری از کشورها، به ویژه کشور­های در حال توسعه هستند و در صورت استفاده صحیح، می‌­توانند به توسعه اقتصادی کشور کمک شایانی کنند.

غالبا شرکت‌­های دولتی و حاکمیتی برای ایجاد رشد وتوسعه اقتصادی در بخش‌­های خاصی از اقتصاد تشکیل می‌­شوند؛ به عنوان مثال می­توان برزیل و آرژانتین را نام برد که با استفاده از ظرفیت­‌های شرکت دولتی به ترتیب در حوزه‌­های اکتشاف نفت و مخابرات به رشد خوبی رسیدند.

پینوشت:

[۱] State Owned Enterprise

[۲] Fannie Mae

[۳] Freddie Mac

[۴] Eskom

انتهای پیام/ دولت و حاکمیت



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.