-->
پنج شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۵
پنج شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۵
دسته بندی مطالب

تاریخچه اقتصاد مقاومتی


۱- آغاز گفتمان اقتصاد مقاومتی

مقام معظم رهبری در دیداری که در شهریور ماه سال ۸۹ با جمعی از کارآفرینان داشتند، برای اولین بار موضوع اقتصاد مقاومتی را مطرح نمودند:

« از نظر نظام سلطه، گناه بزرگ ملت ایران این است که خودش را از زیر بار سلطه آزاد کرده. می‌خواهند مجازات کنند به خاطر این گناه، که چرا خودت را از زیر بار سلطه، اى ملت! آزاد کرده‌اى. این ملت راه را پیدا کرده. اصلاً محاسباتشان اشتباه است؛ نمیفهمند چه کار باید بکنند و چه کار دارند می‌کنند. خب، اما فشار مى‌آورند؛ فشار اقتصادى از راه تحریم‌ها. ما باید یک اقتصاد مقاومتىِ واقعى در کشور به وجود بیاوریم. امروز کارآفرینى معناش این است.»

۲- فعالیت های دانشجویی در این زمینه

در پی طرح این موضوع از سوی مقام معظم رهبری، جمعی از دانشجویان بسیجی در مقاطع ارشد و دکتری اقتصاد همت خود را روی مطالعه پیرامون الگوی بومی و اسلامی اقتصاد گذاشتند. ماحصل این مطالعات و پژوهشها، در دیداری که مقام معظم رهبری در مرداد ماه سال ۹۰ با تشکلهای دانشجویی داشتند، خدمت ایشان ارائه شد. آقای خامنه‌ای با اشاره به کار ایشان این حرکت را مفید و موثر دانستند و دانشجویان را به انجام چنین کارهایی تشویق کردند:

«یکى از دوستان اطلاع دادند که یک ستاد دانشجوئى براى تحقیق در اقتصاد مقاومتى تشکیل شده. کار بسیار جالبى است. اینجور کارهاى عمیق، همان چیزى است که کشور به آن احتیاج دارد. شما باید فکر کنید، مطالعه کنید، تحقیق کنید. این تحقیقها اگر به درد آن دستگاه مسئول هم نخورد یا به کار او نیاید یا نپسندد، قطعاً به کار شما مى‌آید و به درد شما میخورد. این، کار بسیار جالبى است.»

۳- برگزاری اولین همایش اقتصاد مقاومتی در دانشگاه علم و صنعت ایران

عنایت و توجه مقام معظم رهبری به این حرکت دانشجویان، باعث شد شور و انگیزه‌ی مضاعفی جهت ادامه فعالیت ها در کار دمیده شود و دانشجویان تلاش خود را برای مطالعه، پژوهش و مطالبه در این زمینه بیشتر کنند. در پی این تلاشها، این جمع دانشجویی با همراهی دانشکده مهندسی پیشرفت دانشگاه علم و صنعت ایران، در اردیبهشت ماه سال ۹۱، اولین همایش ملی اقتصاد مقاومتی را برگزار نمود. در این همایش آقایان دکتر سعید جلیلی، دکتر مسعود درخشان، دکتر غضنفری، دکتر محراب، دکتر رزاقی و دکتر محسن رضایی ایراد سخنرانی کردند. همچنین دو میز گرد با حضور آقایان مهندس میرزایی، مهندس شاهمیرزایی، مهندس ایزدخواه، دکتر رزاقی، دکتر معلمی، و …. برگزار شد. همچنین در این همایش دکتر جبل عاملی رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران و دکتر معینی رئیس دانشکده مهندسی پیشرفت و دبیر این همایش به ایراد سخنرانی پرداختند.

۴- بازتاب همایش در رسانه های داخلی و خارجی

این همایش با توجه به اهمیت موضوع و سخنرانان آن بازتاب بسیار گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، به طوریکه تا چند روز تمام رسانه‌های داخلی و خارجی به پوشش اخبار این همایش و تحلیل‌ آن پرداختند. بخشهای مهمی از همایش به صورت زنده از شبکه خبر و شبکه پرس‌تی‌وی پخش شد. پس از آن هم در بخشهای مختلف خبری گزارش برگزاری این همایش انتشار یافت. برنامه‌ی گفت‌وگوی ویژه‌ی خبری هم در شب برگزاری همایش، با دعوت از دکتر معینی (دبیر همایش) و دکتر محسن کریمی، به موضوع اقتصاد مقاومتی پرداخت. پس از آن هم در برنامه‌های مختلفی از صدا و سیما موضوع اقتصاد مقاومتی به تدریج مطرح شد و در خبرگزاری های داخلی بازتاب داده شد. همچنین برخی از خبرگزاری‌های خارجی از جمله رسانه‌ی دولتی انگلیس (بی‌بی‌سی) نیز به بازتاب و ارائه تحلیل خود از برگزاری همایش پرداختند و این اقدام ایران که پیش از مذاکرات دور اول هسته ای بود را اقدامی هوشمندانه در جهت تقویت اقتصاد برای مقابله با غرب خواندند.

۵- جریان سازی گفتمان اقتصاد مقاومتی در سطح کشور

پس از برگزاری این همایش و بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ی آن، موجی در زمینه‌ی اقتصاد مقاومتی در کشور به راه افتاد،.مقام معظم رهبری نیز در دیدارهایی که پس از این همایش با مسئولان نظام و فعالان اقتصادی و صنعتی و دانشجویان داشتند، ضمن تبیین ابعاد اقتصاد مقاومتی، تلاش برای پیاده‌سازی سیاست‌های آن را به طور جدی مطالبه نمودند:

«… ما چند سال پیش «اقتصاد مقاومتى» را مطرح کردیم. همه‌ى کسانى که ناظر مسائل گوناگون بودند، می‌توانستند حدس بزنند که هدف دشمن، فشار اقتصادى بر کشور است… مسئله‌ى اقتصاد مهم است؛ اقتصاد مقاومتى مهم است. البته اقتصاد مقاومتى الزاماتى دارد. مردمى کردن اقتصاد، جزو الزامات اقتصاد مقاومتى است… به نظر ما طرحهاى «اقتصاد مقاومتى» جواب می‌دهد. همین مسئله‌ى سهمیه‌بندى بنزین که اشاره کردند، جواب داد… مسئله‌ى مدیریت مصرف، یکى از ارکان اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى مصرف متعادل و پرهیز از اسراف و تبذیر. هم دستگاه‌هاى دولتى، هم دستگاه‌هاى غیر دولتى، هم آحاد مردم و خانواده‌ها باید به این مسئله توجه کنند؛ که این واقعاً جهاد است. امروز پرهیز از اسراف و ملاحظه‌ى تعادل در مصرف، بلاشک در مقابل دشمن یک حرکت جهادى است؛ انسان می‌تواند ادعا کند که این اجر جهاد فى‌سبیل‌اللّه‌ را دارد. یک بُعد دیگرِ این مسئله‌ى تعادل در مصرف و مدیریت مصرف این است که ما از تولید داخلى استفاده کنیم؛… کاهش وابستگى به نفت یکى دیگر از الزامات اقتصاد مقاومتى است.» (بیانات در دیدار کارگزاران نظام، ۳/۵/۱۳۹۱)

«… ما باید هر کدام نقش خودمان را بشناسیم و آن را ایفا کنیم. یکى از بخشهاى ما، اقتصاد است و خاصیت اقتصاد در یک چنین شرائطى، اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى اقتصادى که همراه باشد با مقاومت در مقابل کارشکنى دشمن، خباثت دشمن؛ دشمنانى که ما داریم. به نظر من یکى از بخشهاى مهمى که می‌تواند این اقتصاد مقاومتى را پایدار کند، همین کار شماست؛ همین شرکتهاى دانش‌‌‌بنیان است؛ این یکى از بهترین مظاهر و یکى از مؤثرترین مؤلفه‌‌‌هاى اقتصاد مقاومتى است؛ این را باید دنبال کرد… هم دانشگاه‌‌‌ها، هم دستگاه‌‌‌هاى دولتى، هم آحاد مردمى که خوشبختانه توانائى و استعداد این کار را دارند، چه از لحاظ علمى، چه از لحاظ توانائى‌‌‌هاى مالى، باید تلاش کنند مسئولیت زمان خود و مقطع تاریخى حساس خود را بشناسند و به آن عمل کنند. این که ما عرض کردیم «اقتصاد مقاومتى»، این یک شعار نیست؛ این یک واقعیت است.» (بیانات در دیدار جمعی از پژوهشگران و مسئولان شرکتهای دانش بنیان، ۸/۵/۹۱)

«اقتصاد مقاومتى یعنى آن اقتصادى که به یک ملت امکان میدهد و اجازه میدهد که حتّى در شرائط فشار هم رشد و شکوفائى خودشان را داشته باشند. این یک فکر است، یک مطالبه‌ى عمومى است. شما دانشجو هستید، استاد هستید، اقتصاددان هستید؛ بسیار خوب، با زبان دانشگاهى، همین ایده‌ى اقتصاد مقاومتى را تبیین کنید؛ حدودش را مشخص کنید؛ یعنى آن اقتصادى که در شرائط فشار، در شرائط تحریم، در شرائط دشمنى‌ها و خصومتهاى شدید میتواند تضمین کننده‌ى رشد و شکوفائى یک کشور باشد.» (بیانات در دیدار دانشجویان، ۱۶/۵/۹۱)

۶- ابلاغ سیاست های کلان اقتصاد مقاومتی و سال اقدام و عمل

در ادامه نیز سیاست های کلان اقتصادی در انتهای سال ۱۳۹۲ تصویب و ابلاغ شد و دولت و دیگر دستگاهها موظف شدند تا بر اساس آن، اقدامات خود را انجام دهند. در همین راستا سال ۱۳۹۵ به نام سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل نامگذاری شد.