۰۴ شهریور ۱۳۹۸

رهبر معظّم انقلاب: علاج برون رفت از مشکلات کشور «اقتصاد مقاومتی» است.

شناسه خبر: ۹۴۳۸۰ ۲۵ تیر ۱۳۹۸ - ۰۸:۴۳ دسته : جمعیت, فرهنگ و گفتمان, گزارش خارجی
۰

پرتغال به عنوان یکی از اعضای اتحادیه اروپا، دچار سطحی از بحران جمعیتی است که حتی در سایر اعضای این اتحادیه بی‌سابقه است. میانگین سنی بیش از ۴۴ سال و نرخ باروری کمتر از ۱.۳ در پرتغال، اکنون در موارد معدودی از کشورهای جهان قابل مشاهده است. بحران جمعیتی این کشور را با مشکلاتی در زمینه رشد اقتصادی، پرداخت حقوق بازنشستگان، خدمات سلامت عمومی و خدمات مراقبت از سالمندان روبرو کرده است و کارشناسان معتقدند رکود اقتصادی نیز از بحران جمعیتی حاصل شده است. بحران جمعیتی در عمل موجب خالی شدن بسیاری روستاها و شهرهای کوچک از سکنه شده و مشکل تمرکزگرایی را در پرتغال به وجود آورده است. از این رو دولت پرتغال در تلاش است تا با اتخاذ سیاست‌هایی در جهت کنترل بحران جمعیت، از ابعاد این بحران بکاهد.

به گزارش مقاومتی نیوز پرتغال به عنوان عضوی از اتحادیه اروپا، نه تنها از بحران جمعیتی گریبان گیر این اتحادیه مصون نمانده، بلکه گسترده ترین سطح از بحران در این اتحادیه را تجربه می نماید. این کشور که با جمعیت بیش از ۱۰ میلیون نفری، ۸۸ امین کشور پرجمعیت جهان است، در سال ۱۹۵۵، رتبه ۴۷ ام را در جهان دارا بوده است. با وجود رشد ۱.۵ میلیون نفری جمعیت پرتغال در این بازه، نزول شدید رتبه این کشور در جهان نشان از عقب ماندگی آن نسبت به سایر مناطق جهان دارد.

نرخ باروری پرتغال در سال ۱۹۵۵، ۳.۱ بوده که در سال ۲۰۱۹ به ۱.۲۷ رسیده است. در همین بازه میانگین سنی پرتغالی ها از ۲۷ سال به بیش از ۴۴ سال افزایش یافته است. نرخ مهاجرت به پرتغال از ۱۹۵۵، نوسانات زیادی داشته و در برهه هایی موجب کاهش یا افزایش جمعیت آن شده است. از ۲۰۱۵ تا کنون نرخ مهاجرت به پرتغال منفی بوده است.

افزایش میانگین سنی مردم پرتغال به بیش از ۵۳ سال در ۲۰۵۰

پایگاه اطلاعاتی worldometers، آینده جمعیتی پرتغال تا ۲۰۵۰ را پیش بینی نموده که بر این اساس، نرخ باروری پرتغال با افزایش جزئی همچنان کمتر از حد جانشینی باقی خواهد ماند، جمعیت آن نیز کاهش می یابد و با جمعیت چند دهه قبل خود برابر خواهدشد.

اما مهم تر از همه، بحران پیری جمعیت در پرتغال است، تا جایی که این پایگاه میانگین سنی پرتغال را در ۲۰۵۰، بیش از ۵۳ سال پیش بینی نموده است. با این اوصاف پرتغال تا ۲۰۵۰، جزو سالمندترین اعضای اتحادیه اروپا خواهد بود.

بحران های ناشی از کاهش جمعیت

پرتغال عضوی از اتحادیه اروپاست که با شدیدترین بحران در سطح اروپا دست و پنجه نرم می کند؛ بحرانی که شامل افت نرخ باروری و پیری جمعیت است و کشور را در حوزه های رشد اقتصادی، پرداخت حقوق بازنشستگان، خدمات سلامت عمومی و خدمات مراقبت از سالمندان دچار  مشکلات اساسی نموده است.

مطابق آن چه در یکی از روزنامه های این کشور درج شده، پرتغال با یک «طوفان جمعیتی واقعی» مواجه است. بحرانی که از ترکیب افت نرخ باروری، رکود اقتصادی و موج مهاجرت تشکیل شده و رفته رفته کشور را به جامعه ای متشکل از خانواده های تک فرزند تبدیل می نماید.

تاثیر متقابل جمعیت و اقتصاد

به گفته یک مشاور آماری ۳۷ ساله، مردم پرتغال تا پس از دریافت مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری در دانشگاه هستند و بعد از آن نیز معمولا مدتی دنبال شغل مناسب می گردند و چند شغل موقتی را امتحان می نمایند تا یک شغل ثابت پیدا کنند. در نهایت این افراد هنگامی صاحب فرزند دوم یا سوم می شوند که بیش از ۴۰ سال سن دارند.

براساس گزارش ارائه شده توسط OECD، پس از وقوع بحران مالی در پرتغال، نرخ باروری متاثر از وضعیت اقتصادی، افت قابل توجهی پیدا کرده است.

 تاثیر عینی پیری جمعیت در روستا ها

تاثیر جمعیت رو به کاهش و در عین حال سالخورده، هم اکنون نیز در صدها روستایی که به محل سکونت جمعیتی سالمند تبدیل شده، به وضوح قابل مشاهده است. مدارس در این روستاها تعطیل شده چرا که خدمات و امکانات دولتی به دلیل عدم صرفه اقتصادی بسته شده و در شهرها متمرکز شده اند.

بزرگسالان در سن کار اقدام به مهاجرت به کشورهای دیگر یا شهرهای بزرگتر در پرتغال نموده اند. برخی شهرستان ها و روستا ها مشوق های مالی را برای تولد نوزادان در نظر گرفته اند که مبلغ این مشوق ها می تواند تا ۱۰۰۰ یورو باشد. گرچه به نظر می رسد برای اعطای این مشوق ها خیلی دیر شده است.

سیاست‌های تشویقی پرتغال برای فرار از بحران جمعیتی

با توجه به بحران جمعیتی پرتغال که به تصریح اکثر اندیشمندان، کارشناسان و سیاستمداران این کشور مسبب بحران مالی و حتی فروپاشی اقتصادی این کشور نیز خواهدبود، دولت پرتغال سیاست هایی را برای کنترل بحران جمعیت اتخاذ نموده که بخشی از سیاست ها توسط دولت مرکزی و بخشی توسط شهرداری ها انجام می شود؛ در ادامه به برخی از این سیاست‌ها اشاره شده است:

  • فراهم نمودن مدارس دولتی ابتدایی تا دبیرستان
  • سیاست هایی در راستای کاهش فقر با هدف افزایش ازدواج
  • بکارگیری کارمندان بیشتر خصوصا در بخش سلامت با هدف تسهیل اشتغال
  • سیاست هایی جهت جذب منابع مالی از شهروندان پرتغال، توریست ها و شرکت های بازرگانی بین المللی
  • تلاش شهرداری ها برای بهبود شرایط زندگی در منطقه خود با اعطای خانه یا تسهیلات مسکن به زوج های جوان
  • بهبود نظام سلامت با هدف جلوگیری از مهاجرت به خارج از شهر یا کشور
  • ارائه تضمین اشتغال یابی به ساکنان شهرهای کوچک توسط شهرداری ها
  • فعالیت هایی در راستای اشتغال زایی در شهرستان های دارای جمعیت کمتر از ۱۰ هزارنفر با هدف تداوم چرخه فعالیت اقتصادی این شهرستان ها

با وجود همه اقدامات انجام شده، با توجه به آمارهای موجود و پیش بینی های اندیشکده ها و سازمان های مختلف، نمی توان آینده جمعیتی روشنی را برای پرتغال در نظر گرفت.

منابع:

پایگاه اطلاعاتی yon.ir/6yO3J ،worldometers

خبرگزاری فایننشال تایمز،  yon.ir/sC1GA

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی OECD ، yon.ir/STTiZ

انتهای پیاماقتصاد بین‌الملل



جهت احترام به مخاطبان فرهیخته، نظرات بدون بازبینی منتشر می شود. لطفا نظرات خود را جهت تعميق و گسترش بحث ارائه نمایید. نظرات حاوی توهين، افترا و تهمت به ديگران پاک می شود.